Fotoğraf: Yves Bercez

ÇEVRESİNİ ÇOĞALTAN “GÖRÜNMEZ” YAPILAR

GAMZE YEŞİLDAĞ

1950’lerde tasarlanan New Jersey’deki Bell Labs aynalı camların kullanıldığı ilk mimari proje. O dönem Eero Saarinen’de çalışan iki mimar Kevin Roche ve John Dinkeloo, teknoloji ve araştırma merkezi kampüsü tasarımı için bu yenilikçi malzemenin ilk adımını atmışlar. Sonrasında 1960’lardan itibaren özellikle çok katlı ofis yapılarında en çok kullanılan cephe modeli olan aynalı camlar, aynı ebatta panellerin tekrar edilmesi ile oluşan kolay uygulama ve maliyet avantajı ile hala varlığını sürdürüyor. Fakat bu yazıda ise gökdelenler gibi büyük ölçekli ve heybetli yapılardan değil, aynanın yansıtıcı özelliğini bulunduğu yere uyum sağlamak için kullanan küçük ölçekli yapılardan söz edeceğiz.

Yansıtıcı Tatil Evi / Tatiana Bilbao (Meksika)

Bir ormanın içinde ayrı konumlandırılmış iki hacimden oluşa bu ev ayna cephelerin tanıdık ve iyi uygulanmış örneklerinden biri. Sıkıştırılmış toprak ve ahşap, bu yansıtıcı cephe ile bir arada ormanın içinde adeta saklanmış gibi. Kil taşlar ile döşenmiş giriş alanı ve eğimli bir tepede bir anda beliren iki farklı birime sonrasında bir de gölgelik eklenmesi planlanıyor.

Reflektor Pavilion / Atelier ARI (Fransa)

Fotoğraf: Yves Bercez
Fotoğraf: Yves Bercez

Kuzey Fransa’da bir göl kenarında bulunan bu pavyon herkese açık. Yapı, eğimli yerleştirilen ve ayna kaplı üç yüzeyi ile manzarayı kendi içine taşıyor. Zeminindeki resim çalışmasının da yansımalara dahil olduğu pavyonda, gölü ve çevresini deneyimlemek bu küçük ve açık hacmin içinde sürprizli bir hal alıyor.

wZ2 Evi / Bernd Zimmermann Architekten (Almanya)

Bu aynalı yapı ise aslında Güneybatı Almanya’da bulunan 1950’lerde inşa edilmiş bir yapının cephe yenileme projesi. Yenileme sayesinde evin eski cephesinde bulunan küçük ve kullanışsız pencereler yerine daha az sayıda ve daha büyük açıklıklar ve çatı pencereleri oluşturulmuş. Eskiye göre çok daha aydınlık bir hale gelen evde, hafif dalgalı ayna panellerin benzer biçimli binalar içinde saklanmaktan çok alana kendi ölçeğinde bir espri kattığını söyleyebiliriz.

Kırık Ayna Evi/ Hope of Glory Architektur (Avusturya)

İlk örneklerden farklı olarak 19.yüzyıldan kalan binaların olduğu bir sokakta bulunan proje tarihi alanlarda inşa edilen çağdaş yapıların çevresi ile kurduğu ilişki açısından şaşırtıcı bir örnek. Tarihi yapıların yüksekliğini ve pencere oranlarını kullanan projenin tamamen ayna olan cephesi minimal eğimlerle kırık bir ayna gibi görünüyor. Böylece etrafındaki farklı yapıların cephelerini farklı bakış açılarından yansıtan proje, yapıldığı çağın teknolojisini yansıtırken tarihi dokuya da saygı göstermiş oluyor.

Ayna Bahçesi / ARCHSTUDIO (Çin)

Fotoğraf: Ning Wang ve Qiang Hong
Fotoğraf: Ning Wang ve Qiang Hong

Aslında butik olarak kullanılsa da sergi, yemek ve farklı birçok aktivitenin gerçekleştiği yapı Pekin’in tarihi bir alanındaki bir yenileme projesi. Dış ve iç mekan arasındaki ilişkiyi aynalar kullanarak sağlamak isteyen mimari ekip yapının içinde farklı teraslar ve bahçeler oluşturmuş. 6 metrelik yeşil duvar, zen bahçesi, insanlar, ürünler ya da ışık; binanın farklı noktalarında bulunan aynalar her şeyi çoğaltıyor.

Sihirli Açık Kutu / Pezo von Ellrichshausen (İtalya)

Milano’daki Palazzo Litta’nın avlusunda, 2019’daki tasarım haftası kapsamında tasarlanan pavyon dışardan bakıldığında, geçişe izin veren bir küp ve içine ters olarak yerleşen bir piramit gibi görünüyor. Binanın oranlarını ve geçiş hattını takip eden projede Palazzo Litta’yı hem avludan hem de üst katlardan birçok farklı açıdan izleme imkanı doğmuş. Avlusunda bulunduğu binayı ve içine girildiğinde de çelik strüktürün ağırlığını hissettiren proje için Şilili mimari ekip, nesne ve bağlam arasında bir denge oluşturmayı amaçladığını söylüyor.


ÖNERİLEN